Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây

Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây

  • Admin
  • 26-01-2021
  • 22 view

Nét đặc trưng trong trang phục của người phụ nữ miền sông nước Cửu Long ngoài chiếc áo bà ba, chiếc khăn rằn choàng cổ, người ta không thể không nhắc đến chiếc nón lá. Nón lá không chỉ đơn thuần dùng để che nắng, che mưa mà hơn thế nữa, đó là nét riêng, cái duyên của người phụ nữ. Và đâu đó ở miền Tây, vẫn còn những xóm nghề, những con người đang âm thầm giữ hồn cho nón lá. Và để chằm (ngôn ngữ địa phương) nên một chiếc nón lá đẹp phải trải qua rất nhiều công đoạn.

Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây 1

Lựa chọn nguyên liệu

Nguyên liệu chính để chằm nón là lá huế và trúc. Đây là điểm khác biệt của nón miền Tây so với nón ở một số vùng miền khác vốn được làm từ lá buông và dây thao. Nguồn lá làm nón được vận chuyển từ Huế vào tận trong xóm chằm nón. Còn khuôn nón lá được làm từ cây trúc. Nguồn nguyên liệu này thì không bao giờ thiếu do tre trúc trong vườn nhà luôn xanh tốt quanh năm.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Người dân miền Tây đi đốc trúc làm nan. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Lá huế - nguyên liệu không thể thiếu của nón lá miền Tây. Ảnh: Thế Anh
2

Vót nan trúc

Khi nào có nhu cầu chằm nón, người ta cần đốn trúc cho vừa đủ số lượng làm. Trúc được chọn làm khuôn nón vì tính dẻo dai, dễ uốn cong nhưng lại bền chắc. Trúc vót thành từng nan trúc có kích thước lớn nhỏ khác nhau để làm khuôn nón.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Chẻ trúc thành nan. Ảnh: Thế Anh
3

Làm khuôn nón

Muốn chằm nón phải có cái khung chằm hình chóp, kích thước bằng chiếc nón lá, được gọi là cái mô nón hay khuôn nón. Vào những thập niên 80 trở về trước, nón lá được làm từ khuôn có 15 vành. Sau này, người tiêu dùng lại chuộng nón bài thơ có 16 vành. Vì lẽ đó, người dân miền Tây cũng nhanh chóng thay đổi cách làm, sử dụng khuôn nón 16 vành để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Làm khuôn nón là công đoạn khó nhất. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Khuôn nón thành phẩm. Ảnh: Thế Anh
4

Kiềng vàng lên khuôn nón

Tiếp đến là công đoạn kiềng vành lên bộ khuôn nón. Khác với cách làm nón ở những nơi khác là vừa chằm, vừa gác nan lên khuôn để làm sườn nón lá. Ở miền Tây quê tôi, người dân đã quen với cách làm kiềng vành lên khuôn nón trước rồi mới chuyển sang kết lá. 16 chiếc vành làm từ nan trúc với kích cỡ khác nhau được kiềng lên mô nón vô cùng khéo léo.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Kiềng vành lên toàn bộ khuôn nón. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Một chiếc nón miền Tây thường có 16 vành. Ảnh: Thế Anh
5

Xoay lá trên khuôn nón

Công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận nhất là xoay lá trên khuôn. Người làm nón phải có kinh nghiệm mới xoay lá đều, đẹp. Đầu tiên là xoay lớp lá bên trong trước, rồi đến lớp giấy báo hoặc lá chuối, cuối cùng là xoay lớp lá bên ngoài. Sau khi xoay đầu nón xong, người ta dùng một cái vành, chụp lên bên ngoài khuôn nón để giữ cho lá nằm cố định, giúp người thợ chằm được dễ dàng.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Tỉa lá gọn gàng trước khi xoay lá. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Người dân đang xoay lá trên khuôn nón. Ảnh: Thế Anh
6

Xuống kim chằm nón

Hoàn thành công đoạn xoay lá trên khuôn, người làm bắt đầu chằm nón. Công đoạn này tương đối dễ. Chỉ cần mũi kim đều, khoảng cách giữa các mũi kim vừa phải, không xa quá là đã đạt yêu cầu. Tùy theo khoảng cách của từng mũi kim mà người ta phân biệt ra nón thưa và nón dày. Chọn mua một chiếc nón đẹp trên cở sở chiếc nón ấy có bền hay không, đan dày hay thưa, vành vót vừa hay nhỏ.
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Xuống kim đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mẩn. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Chằm nón thường có nhiều người làm. Ảnh: Thế Anh
7

Nức vành và buộc quai nón

Công đoạn cuối cùng là nức vành. Người làm sẽ vót một đến hai cọng nan trúc có thân dẹp gọi là cây tiến, cặp vào vành nón số 16 để khi nức, vành nón được tròn và chắc chắn, nón sử dụng được lâu bền. Chỉ màu được buộc khéo léo vào hai bên vành nón để móc quay nón. Đến lúc này thì nón có thể mang ra sử dụng hoặc đem bán cho các chợ đầu mối.

Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Nức vành là công đoạn cuối cùng. Ảnh: Thế Anh
Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây
Những chiếc nón được buộc chỉ màu khéo léo. Ảnh: Thế Anh

Trên đây là tất cả những gì có trong Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây mà chúng tôi muốn chia sẻ với các bạn. Bạn ấn tượng với điều gì nhất trong số đó? Liệu chúng tôi có bỏ sót điều gì nữa không? Nếu bạn có ý kiến về Top 7 Công đoạn để chằm được một chiếc nón lá miền Tây, hãy cho chúng tôi biết ở phần bình luận bên dưới. Hoặc nếu thấy bài viết này hay và bổ ích, xin đừng quên chia sẻ nó đến những người khác.

Facebook
Bạn cần đưa danh sách của mình lên bhasa.net? Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ đăng bài viết!

Post Comment

(*) Lưu ý:
+ 1: Bạn phải sử dụng email thật, một email xác thực sẽ được gửi đi sau khi bạn gửi comment để xác nhận bạn không phải là người máy. Nếu bạn không xác nhận email, comment của bạn CHẮC CHẮN sẽ không được duyệt.
+ 2: Bạn chỉ cần xác thực email cho lần đầu tiên, những lần sau sẽ không cần xác thực
+ 3: Chúng tôi sẽ không hiển thị công cộng email của bạn